Jeżeli chcesz powrócić na początek strony kliknij w menu  JEDNOSTKI FIZYCZNE

JEDNOSTKI FIZYCZNE - WIADOMOŚCI OGÓLNE

Jednostką miary wielkości fizycznych nazywaną wybraną w sposób umowny wielkość fizyczną, mającą ten sam sens fizyczny co wielkość rozważana. Układem jednostek miar nazywamy zbiór jednostek wielkości fizycznych, który dotyczy pewnego układu wielkości i został skonstruowany zgodnie z przyjętymi regułami. Jednostkami podstawowymi danego układu jednostek nazywamy jednostki kilku różnych wielkości fizycznych, wybranych w dowolny sposób przy konstruowaniu tego układu. Odpowiednie wielkości fizyczne nazywamy wielkościami podstawowymi w danym układzie. Układ jednostek nazywamy układem absolutnym, jeżeli jego podstawowymi wielkościami fizycznymi są długość, masa i czas.

Jednostkami pochodnymi nazywamy jednostki, definiowane za pomocą innych jednostek danego układu na podstawie praw fizyki, wyrażających zależności między odpowiednimi wielkościami fizycznymi.

Wymiarem wielkości fizycznej nazywamy wyrażenie, charakteryzujące związek tej wielkości fizycznej z podstawowymi wielkościami danego układu jednostek miar. Wyrażenie to ma postać jednomianu-jest to iloczyn symboli wielkości podstawowych w odpowiednich potęgach (całkowitych lub ułamkowych, dodatnich bądź ujemnych). Wielkość fizyczną nazywamy wielkością bezwymiarową, jeżeli w wyrażeniu przedstawiającym jej wymiar wszystkie wielkości podstawowe występują w zerowej potędze. Wartość liczbowa wielkości bezwymiarowej nie zależy od wyboru układu jednostek miary.

Mnożniki i przedrostki służące do tworzenia dziesiętnych wielokrotności i podwielokrotności jednostek oraz ich nazw podano w tablicy.

Polsce stosowany jest Międzynarodowy Układ Jednostek Miar (SI), oparty na siedmiu jednostkach podstawowych (metr, kilogram, sekunda, amper, kelwin, mol, kandela) i dwóch jednostkach uzupełniających (radian i steradian). Definicje i symbole tych jednostek podano w tablicy.

Jednostki pochodne układu SI tworzone są na podstawie wiążących wielkości fizyczne równań, odpowiadających najprostszym zjawiskom i ciałom. Jednostki pochodne SI dla wielkości elektrycznych i magnetycznych tworzone są zgodnie z równaniami pola elektromagnetycznego w formie zracjonalizowanej.

Oprócz jednostek z układu SI w niektórych sytuacjach dopuszcza się stosowanie układu jednostek CGS (np. w pracach naukowych z fizyki). Układ CGS oparty jest (w części mechanicznej) na trzech jednostkach podstawowych - są to jednostki długości (centymetr, cm), masy (gram, g) i czasu (sekunda, s) - oraz na dwóch jednostkach uzupełniających, a mianowicie na jednostce kąta płaskiego (radian, rad) i kąta bryłowego (steradian, sr); jednostki te albo pokrywają się z odpowiednimi jednostkami układu SI, albo stanowią ich ułamki: 1 cm=10^-2 m, 1 g=10^-3 kg.

Jednostki pozaukładowe dopuszczone do stosowania w fizyce i astronomii przedstawiono w tablicy.

JEDNOSTKI UKŁADU SI
 

WYBRANE JEDNOSTKI NIE NALEŻĄCE DO UKŁADU SI